Andrými – kviksögur kom út fyrir síðustu jól og er tilnefnd til Íslensku bókmenntaverðlaunanna í flokki skáldverka. Hún er fyrsta bók Eiríks Jónssonar en hann hefur starfað til margra ára sem læknir. Bókin samanstendur af 100 örsögum, eða kviksögum eins og höfundur kallar þær, en hver saga er innan við blaðsíða að lengd. Á hverri síðu er ein saga ásamt teikningu eftir Elínu Eddu Þorsteinsdóttur og stuttri neðanmálsgrein. Verkið er svo rammað inn af tveimur örsögum til viðbótar, „Andrými“ og „Genesis“, en þær standa báðar einar og sér og eru ekki skráðar í efnisyfirlitið.
Læknar, leyniskyttur og listmálarar
Sögurnar eiga það sameiginlegt að fjalla um líf og störf fólks. Sum störfin eru kunnugleg en önnur eru óvenjulegri eða jafnvel skálduð. Höfundur sækir töluvert í eigin reynsluheim þar sem þó nokkrar sögurnar eru um lækna, sjúklinga eða annað tengt læknavísindum. Önnur raunvísindi auk heimspeki og listar eru einnig fyrirferðamikil þemu þar sem höfundur sækir efnivið víða. Sögupersónurnar eiga það þó allar sameiginlegt að vera á skjön á einhvern hátt og lenda ítrekað í óvenjulegum aðstæðum. Sem dæmi mætti nefna dýralækninn sem framkvæmir skurðaðgerð á gullfiski, klæðskerann sem greinir sjúkdóma hjá viðskiptavinum sínum og skurðlækninn sem byrjar að vinna við flísalagnir:
„Ólíkt læknisstörfum er í flísalögnum árangur og skýrleiki allra verka sérstaklega augljós.“
Sögurnar fylgja margar sömu formúlu og brandarar, þar sem ákveðin persóna eða aðstæður eru kynntar, sem leiða síðan til kómískrar lausnar eða orðagríns. Sem dæmi má nefna sáragræða sem situr eftir með sárt ennið, málfræðikennara sem leggur aldrei orð í belg og vasaþjóf sem er sjálfur rændur. Bókin er vægast sagt yfirfull af íróníu og þó að hver einasta saga falli ekki endilega í kramið er óhætt að segja að lesturinn sé heilt yfir skemmtilegur.
Tilraun með formið
Myndlýsingar Elínar Eddu brjóta textann skemmtilega upp og er húmor í teikningum hennar rétt eins og sögunum sjálfum. Líkt og myndirnar tengjast neðanmálsgreinarnar sem fylgja hverri sögu flestar efni þeirra að einhverju leyti, þó stundum óbeint. Þessar aukasögur neðst á hverri blaðsíðu eru örstuttar, eða ein til fjórar línur að lengd. Sumar þeirra ná fram tilætlaðri glettni en aðrar eru meira í ætt við klisjukennd spakmæli eða hallærislega pabbabrandara. Hugmyndin er þó heilt yfir skemmtileg tilraun með formið.
Þrátt fyrir að vera fyrsta verk höfundar er höfundarröddin skýr. Stíllinn er hnyttinn og knappur, enda um örsögur að ræða, en stuttar og einfaldar setningar verða örlítið eintóna við lestur til lengdar. Þó er ávallt skemmtilegt og spennandi að fá ferskan blæ sem þennan í íslensku bókmenntasenuna.
