Rofinn heimur
Eftir Arnald Gylfason
Allt er á rúi og stúi í stofunni. Muse hefur yfirtekið íbúðina. Hvert sem þú ferð er rödd Matt Bellamy í hausnum á þér. Þú brennur í sólinni. Brjálæðið mallar undir niðri. Þú heldur því í skefjum, ert með allt á hreinu. Starir í tómið í sálinni en lítur ekki undan. Það dregur þig til sín eins og svarthol.
Ha? Varstu að segja eitthvað? Ímynduð rödd Ellu deyr út í rýminu.
Rúnar kuðlar sig saman í kuðung í stólnum. Smá skjálfti fer um hann, undarleg tilfinning. Brátt fer lífið eins og leiftur honum fyrir hugskotssjónum. Stuttmynd spiluð á tvöföldum hraða fer yfir tjaldið. Atriði reka hvert annað. Klippingarnar lélegar. Hann rekur ekki minni til allra atriða en sum kveikja tilfinningar sem eru kunnuglegar.
Hann stígur inn í strætó leiðandi mömmu. Finnur hlýjuna sem streymir inn um höndina. „Ekki hanga svona í mér Rúnar, komdu!” Þau setjast aftast og strætó fer af stað. Afi bíður. Afi er skrítinn gamall kall. Rúnar kann vel við sig þar en vill vera hjá mömmu, „Mamma, mamma ekki fara!” Enn eitt afatímabil.
Aftur heima í ruglinu. Mamma er óeðlilega hress, þykist vera félagi hans. Um kvöldið rífast þau Siggi eins og vanalega. Siggi öskrar á hana og skellir hurðum. Rúnar heldur fyrir eyrun þegar rifrildið nær efri hæðunum. Lætur lítið fyrir sér fara. Flöskur og stubbar út um allt eftir kvöldið. Mamma er með bláan augnskugga.
Unglingsárin líða eins og í þoku. Hann prófar sig áfram, reynir að finna sinn sess. Atriðin koma eins og flöss. Leðurjakki. Töffari. Glataður. Bóla. Fleiri bólur. Stelpa. Ekki stelpa. Hann er fyrir utan, aldrei hluti af hópnum. Þekkir jaðarinn eins og handarbakið á sér. Ef hann þekkir það þá.
Prófar að reykja. Það er ógeðslegt, finnst það samt töff, kannski vegna þess að það er predikað að það sé ekki töff. Jonni kemur með gras og kynnir fyrir honum nýjan heim. Hláturskast. Gleði. Ógleði. Næst er það hass. Rugl. Það er bara ein átt og hann heldur þangað. Meira rugl. Myndirnar verða æ ruglingslegri.
Lífið heldur áfram en verður fyrir truflunum. Hann fetar sig áfram, skimar eftir sinni leið. Hún skiptist upp. Greinar liggja í allar áttir. Hann brotnar fyrst í tvennt og svo í fleiri búta. Veröldin skiptir sér upp í hluta sem passa ekki saman. Það er eins og að ætla sér að byggja legó hús með kubbum úr mismunandi pökkum, engin leið að fá neitt heildstætt. Hvert hólf dregur hann til sín með sinni rödd. Þær togast á í honum.
Sálin á sér lög. Þegar þau fara á fóninn er eins og strengur liggi úr öllu tónrýminu til þín og þú færð gæsahúð. Allar tilfinningar brjótast fram úr sínum fylgsnum þar sem þú huldir þær. Hóta að tortíma þér en um leið gera þig heilan. Freistandi að gefast upp og ganga þeim á vald.
Ný mynd, nýtt atriði. Það rofar aðeins til. Rúnar tekur eftir stelpunni og fer hjá sér þegar hún blikkar hann. Þau geta talað saman. Hún kann á honum lagið. Fara heim. Dáldið pínlegt en samt. Hittast áfram. Rautt hárið hylur andlitið, gerir hana dularfulla. Hann rennir höndunum inn milli lokkanna, rennir þeim til hliðar og kyssir hana. Varir hennar bragðast vel, vottur af myntu og einhverju sem Rúnar kemur ekki alveg fyrir sig. Ella flytur inn til hans. Veröldin er fögur.
Mistur hylur veröldina. Tíminn berst áfram eins og fljót. Lífið gleymir sér í rennslinu. Stundum koma lygnur og Rúnar finnur óeirðina rísa. Iðustreymi tekur við.
Hann elskar Ellu en hún skilur hann ekki. Þau rífast oftar og hann finnur hvernig heimurinn hótar honum. Rúnar brotnar í marga Rúnara sem berjast um hann. Ella hræðist hann. Hún reynir að fá hann til að leita sér aðstoðar en hann fyrtist við og lokar á hana. Andrúmsloftið þrúgandi. Einn daginn er hún farin. Hann eigrar um auða íbúðina og finnur tómið í sálinni.
Myndirnar birtust upp úr þurru. Fyrst ein og ein á stangli. Loks heil sería. Stundum eins og heil kvikmyndasýning. Ímyndunaraflið er stjórnlaust. Hvað er raunverulegt? Þú veist það ekki lengur. Hver ert þú? Hvert þeirra ertu? Ein röddin tælir þig af sannfæringarmætti, predikar yfir þér. Þú predikar yfir þér. Þér finnst þú ekki meika sens, ekkert meikar sens.
Rúnar, Hvern ertu að blekkja? Hún er farin fyrir fullt og allt. Taktu þér tak …
Rúnar, Gefstu upp. Þetta er ekki þess virði. Til hvers? …
Rúnar, Vertu ekki svona mikill aumingi! …
Rúnar þetta er einfalt, þú bara …
Rúnar; Hver er ég? Þú? …
Rúnar Rúnar Rúnar …
Rúnar …
Rnr …
R
Úr stólnum sér Rúnar sitt fyrra sjálf stara í spegilinn og taka á sig rögg. Þrífur íbúðina. Gengur um gólf, snýr öllu við. Rannsakar hvern hlut, er hann á sínum stað? Staldrar við í gættinni, lítur yfir eldhúsið, opnar ísskápinn. Fer út í fiskbúð. Fer heim að elda. Rúnar stendur einn við eldavélina, er að steikja fisk. Slorlyktin breytist í steikingarlykt sem breytist í steikarbrælu sem breytist í lykt af brenndum kolamola.
Reykur. Spegill. Rúða. Brot. Regn. Brot út um allt. Heimurinn er brothættur eins og þú. Spegilbrot búa til mósaíkverk sem á einhvern óútskýranlegan hátt nær að fanga brot heimsins. Þú telur þig hafa fangað sannleikann en hann smýgur samstundis þér úr greipum.
Lítil hrukka verður gjá, leið inn í hugarfylgsni. Blindgatan fyllir sjóndeildarhringinn. Þú ert frosinn í sultu gærdagsins. Ekkert tekur við. Brennandi augu stara úr djúpi spegils. Kaldur straumur um æðar. Þû skerð þig í sundur.
Það rofar til í smástund. Hugsanalestin fer út af sporinu og allt stöðvast. Með hægum hreyfingum réttir Rúnar úr sér og stígur upp úr stólnum. Finnur á sér að til að sleppa þarf hann að flýja núna. Hann fer út um dyrnar og eykur hraðann. Það gefst ekki tími til að fara í skó eða föt. Dyrnar standa eftir opnar. Hann tekur stigana í stökkum og út á götu. Ljós og skuggar brjótast inn í augntóftirnar, inn um augun og hann reynir að skilja. Hvað er að gerast? Hann hleypur áfram án þess að vita hvert eða af hverju, hleypur út á götuna. Það ískrar í bremsum, gúmmíið tætist í malbikinu, brennt gúmmí fyllir vitin. Stjarfur opnar hann augun.
Svört ský umlykja þig. Svartir dropar byrja að falla. Allir stöðva og horfa á þig. Bílarnir stefna á þig. Þú hleypur en það er um seinan. Þú ert fangi eigin svarthols sem hefur loks náð krítískum massa og fellur saman. Frumurnar byrja að springa. Umhverfið spíralar og svartir droparnir falla á þig og brenna sér leið í gegnum hörundið, í gegnum höfuðkúpuna, inn í vitundina, inn í sálina. Allt fyllist og verður svart. Þú fellur saman undan þunganum og leysist upp. Það síðasta sem fer í gegnum vitundina er skerandi hljóð sem rífur himnuna milli heimanna. Allt verður eitt í öskri.
Arnaldur hefur gengið raunvísindanna slóð um árabil en vatt nýlega kvæði í kross og hóf nám í spænsku og ritlist við Háskóla Íslands sem framandi krydd meðfram vísindunum. Þýðingar ljóða og sagna úr spænsku eru honum drifkraftur en skapandi skrif í ritlistinni hafa komið niður á leynda taug og nú veit hann ekki í hvorn fótinn skal stíga.
