Síðasta kvöldmáltíðin
Eftir Örnu Marín Gunnarsdóttur
Karlskrattinn staulast loksins fram úr rúminu. Hann hlammar sér í lúinn sófann, krossleggur fætur yfir eikarborðið og dregur upp morgunblað gærdagsins sem hefur legið í sófanum frá deginum áður. Forugir sokkarnir fikra sig áfram antíkina líkt og ormar og nema loks stað í þægilegri stöðu. Við hlið þeirra er hálftómt viskíglas og tvær hálfétnar pítsusneiðar á pappadiski. Hausthretið ber á gluggana sem gráta. Tárin streyma niður karmana og lenda í rökum viskastykkjum sem hafa legið ósnert við vegginn í þrjá sólarhringa. Íbúðin lyktar eins og rotnandi laufblöð. Útidyrahurðin opnast með kveini og húsfrúin gengur inn í sínu fínasta pússi. Ása leggur nafnspjaldið á skenkinn, hengir loðkápuna á snagann, sækir bók vikunnar á náttborðið og kemur sér fyrir við hlið karls síns. Þar sitja þau í þögn og lesa um stundarkorn.
,,Ég elska þig jafn mikið og kerlingin elskar Jón,“ segir Ása þung á brún.
Karlinn kemur úr felum undan Morgunblaðinu og svarar: ,,Hvað? Hjónin í næsta húsi? Eru þau ekki að skilja?“
,,Önnur kerling og annar Jón, ástin mín,“ svarar Ása og heldur áfram að lesa.
Karlinn sækir rauðan langan Winston í sloppvasann og bregður sér út á veröndina á sokkaleistunum. Hann reykir þrjár rettur í rokinu á meðan Ása klárar kaflann. Veinið í vindinum minnir á púkana í sögunni. Þeir boðuðu yfirvofandi dauða. Ása hryggir sig við tilhugsunina að missa karl sinn í fang heljar og stekkur í blautan faðm hans þegar hann gengur vindbarinn inn um bakhurðina.
Karlinn faðmar hana til baka, hörfar svo frá henni og spyr: ,,Er eitthvað sem þú þarft að segja mér elskan mín? Ertu nokkuð óhamingjusöm eins og hún Guðrún í næsta húsi?“
,,Nei, ástin mín, alls ekki. Ég er bara svo… æj nei, þetta er svo kjánalegt. Þetta skiptir ekki máli,“ svarar Ása og þerrar tárin.
,,Þú veist þú getur sagt mér allt, Ása,“ svarar karlinn með áhyggjuhrukkur á enninu.
,,Ég er bara svo hrædd um að missa þig, að þú hrökkvir upp og andist og ég verði ein eftir í húsinu,“ svarar Ása með grátstafinn í kverkunum.
Karlinn skellir upp úr og tekur bita af þurri pitsusneið, grettir sig og svolgrar í sig restinni úr viskíglasinu.
,,Vertu ekki með þetta rugl Ása mín, það er nú langt í það að dauðinn skilji okkur að. Viltu ekki fara að græja eitthvað almennilegt fyrir okkur að éta?“ svarar karlfauskurinn og klórar sér undir ístrunni.
Ása hlær með leikbrögðum en bankar þrisvar ofurlaust á eikarborðið þegar karlinn sér ekki til. Síðan gengur hún inn í eldhús, snýtir sér og smjörsteikir fisk. Hún hyggst leggja á borð en kemur að tómri leirtausskúffu þar sem allir diskar liggja skítugir í vaskinum. Karlapinn hafði þá ekki einu sinni vaskað upp. Ása reiðist honum ekki, hann er nú karlapinn hennar. Hún er líka handviss um að hann fari að gefa upp öndina, hún sá hund í telaufum morgunbollans um daginn og svartan kött labba á ská yfir götuna á leiðinni heim úr vinnunni áðan. Þegar hann deyr mun hún fanga sál hans í öskju og ganga með hana til himna, svo heitt elskar hún hann. Hún veit að hann kemst ekki inn um gullna hliðið upp á eigin spýtur, hann gerir ekki annað en að drekka sig fullan og sofa til síðdegis eftir að hann missti vinnuna.
Hann var silfurrefur þegar þau kynntust, háttsettur stæltur bankastarfsmaður, flottur í tauinu og hraustur sem lamb. Allar vinkonur hennar öfunduðu hana þar til hann var tekinn fyrir skattsvik og rekinn. Brotinu var sópað undir teppið eins og gömlum vasa og því hlaut hann ekki annan dóm en þann frá dómstölum götunnar. Honum var slaufað og hann missti tökin á lífi sínu. Vinkonur hennar slaufuðu henni með. Hún situr alein uppi með ósjálfbjarga karlbarn, helmingi eldra en hún, en hún elskar karlbarnið. Þau fluttust úr glæsihýsinu á Seltjarnarnesi í gamla, þrönga íbúð í Laugardalnum. Eigandinn seldi hana á klink, virtist ólmur í að koma henni frá sér en þau höfðu ekki um marga kosti að velja svo þau neyddust til þess að taka hana. Henni líður illa í íbúðinni þar sem hún finnur fyrir einhverri orku sem karlinn getur engan veginn skilið. Blessunarlega er hann alltaf heima því hún getur ekki hugsað sér að vera þarna ein. Andrúmsloftið er þungt, rakt og kæfandi. Það bætir ekki úr pestinni sem þau hjúin hafa legið í síðasta mánuðinn. Ásu er alltaf kalt þrátt fyrir að vera kófsveitt á bakinu en hún verður að harka af sér og mæta til vinnu þar sem tekjur hennar halda heimilinu uppi. Hún er með furðuleg útbrot á upphandleggnum en hefur engan veginn tíma til að mæta á læknavaktina og enn var mánaðarbið á heilsugæslunni svo hún frestar því stöðugt að láta kíkja á þau. Það er eitthvað í loftinu.
,,Maturinn er tilbúinn!“ segir Ása og stillir pappadiskunum upp milli sparihnífaparanna. Hún hefur ekki orku í að vaska upp.
,,Flott elskan mín, mikið lyktar hann vel,“ svarar karlinn og hellir hvítvíni í tvö glös.
Þau snæða við kertaljós, ástfangin sem aldrei fyrr. Logarnir dansa við vindhviðurnar sem lauma sér í gegnum skilin í gluggunum. Þau ræða æskuárin sem voru ansi ólík þar sem þrír áratugir eru á milli þeirra. Ása var mikið inn og út af spítala fyrstu árin þar sem hún fæddist með samfallið lunga. Hún var fyrirburi og því smágerður krakki, hætti síðan að stækka tólf ára gömul. Karlinn var heilsuhraustur en feitlaginn krakki en á unglingsárunum tognaði aldeilis úr honum og varð hann næstum því tveir metrar. Hann lék sér með tindáta og horfði á sjónvarpið á fimmtudögum en Ása lék með dúkkur og glápti á skjáinn alla morgna. Ása óttast að lifa þrjátíu ár fram yfir hann.
Eftir máltíðina fer Ása í heita sturtu. Hún vill helst fá karlinn með sér því orkan í íbúðinni er verst inni á baðherbergi en hann er upptekinn við áhorf á enn einum fótboltaleiknum. Hún hóstar blóði í pappír og sturtar snifsinu niður. Það voru liðnir fimm dagar frá því að blóð kom fyrst í pappírinn en hún vill ekki að karlinn fái áhyggjur, brátt kemst hún til læknis og það er ábyggilega ekkert að, bara blóðnasir sem láku á milli eða eitthvað álíka smávægi. Fölgrá ásýnd hennar blasir við henni í speglinum eftir að farðinn er hreinsaður af. Hún er verulega slöpp. Hún gengur fram í baðsloppnum og leggst til hvílu í fangi karls síns í sófanum. Hann strýkur henni um rakt hárið ómeðvitaður um að bráðum taki hún sinn síðasta andardrátt. Hann fangar sál hennar ekki í öskju. Það þarf ekki að bera hana til himna. María Mey tekur syngjandi á móti henni og leiðir hana inn um gullna hliðið.
Arna Marín er nemandi í mannfræði og ritlist við Háskóla Íslands. Arna hefur skrifað ljóð og sögur frá því hún lærði að skrifa en sópar flestum textunum í svarthol skrifborðsskúffunar. Hún á sjö systkini og elskar fjallgöngur og lasagna.
