Sviðsverkið Mergur nýtir sér kórsöng og þjóðlagahefð til að flytja verk um alls kyns vessa og fleira tengt líkamsstarfsemi mannsins. Hvað þarf að segja meira? Þetta er augljóslega mjög góð hugmynd þar sem háklassa og lágklassa efnivið er blandað saman svo úr gæti orðið áhugaverð og skemmtileg blanda. En það er vandmeðfarið þetta form, og línan sem þarf að finna til að verkið gangi upp, og, viti menn, Katrin Lóa Hafsteinsdóttir, leikstjóri og höfundur, galdrar fram ógleymanlega kvöldstund.
Húmor í fyrirrúmi
Þegar gengið er inn í salinn er leiksviðið autt utan grafkyrrar manneskju sem snýr baki í áhorfendasalinn. Er þetta brúða eða alvöru manneskja velti ég fyrir mér, en í rúmlega 10 mínútur stendur hún nákvæmlega eins og stytta. Hekla Kollmar, Ólafur Benedikt Indriðason og Svava Þorsteinsdóttir sjá um sviðsmyndina, en blá tjöld umlykja sviðið og tveir pallar eru tilbúnir að taka við kórsöngvörunum, og svo byrja þeir að týnast inn. Og þá meina ég týnast inn í orðsins fyllstu merkingu því þessar tuttugu manneskjur sem mynda kórinn leka inn á sviðið ein og ein svo ótrúlega hægt að það sveiflast á milli þess að vera pirrandi, listrænt meistaraverk, kómedía og írónía og svo aftur í að vera pirrandi. Og þá breytist takturinn og kemur fýlupúkum á óvart svo þeir þurfa að hætta að vera pirraðir og hallast aftur að því að innkoman sé listrænt meistaraverk.
Styttumanneskjan tekur við sér, stillir kórinn sinn af og upphefst söngurinn. Sannkallaðar englaraddir fylla salinn og syngja opnunarlínur verksins „ég kom heim til þín að skíta“. Fögur og sterk ballaða um aðila sem lendir í þeirri óheppni að verða brátt í brók á heimili einhvers sem hann ber rómantískan hug til. Áhorfendur flissa óstjórnlega, enda er þessi blanda fallegs söngs alvarlegs kórs og lýsinga á saur óvænt og kómísk, en hvort þetta sé taugaveiklunarhlátur, teprufliss eða eitthvað annað er óvíst framan af. Þegar annað og þriðja lagið taka við er þó ljóst að salurinn er gjörsamlega á bandi leikhópsins og nýtur sýningarinnar í botn.
Englaraddir og einstök samstilling
Sviðshreyfingar Juulius Vaiksoo og Leevi Rauhalahti eru virkilega sterkar og áhrifaríkar, húmorinn er notaður mjög vel og passað er að ofleika ekkert en halda þó í kamplegan stíl. Það sem nýtist einna best í heimsmynd verksins er alvarleiki leikanda og hversu vel þau halda sér í karakterum út verkið. Hljómsveitarstjórinn og einsöngvararnir skara vissulega fram úr, ótrúlegar englaraddir bræða hjartað jafnvel þó þær séu að syngja um túr og gröft. Eða kannski einmitt þess vegna? Þó er víst að það sterkasta í verkinu er heildin, þessi burðugi hópur sem allur syngur vel, hreyfir sig í takt og gefur sig allan í verkið án þess þó að hver einstaklingur missi sinn sérstæða sjarma.
Búningar Huldu Kristínar Hauksdóttur eru virkilega vel heppnaðir, en kórinn er allur í stíl en þó koma búningarnir aðeins á óvart, og kórstjórinn er alveg dásamlegur. Ljós Cristinu Agueda eru vel nýtt og skapa góðan ramma um verkið og fylgja kórnum eftir, hönnun Katrínar Hersisdóttur og Steinunnar Sigþrúðardóttur Jónsdóttur stendur undir sínu, og þó sviðsmyndin sé kannski ekki fokdýr og fullkomin þá er hrá nýtni hennar akkúrat það sem svona verk þarf.
Stjörnur í öllum hlutverkum
Aðalstjörnur verksins, utan söngvaranna sjálfra auðvitað, eru þó lögin og textarnir. Það er mikil list að taka svona „gimmick“ eins og kórsöng um líkamsvessa og bjóða upp á eitthvað nýtt í hverju lagi, hverju erindi, jafnvel í hverri línu, og tekst það virkilega vel í þessu samhengi. Katrín Lóa Hafsteinsdóttir er höfundur verksins en Anna Róshildur, Stefán Nordal og Steinunn Sigþrúðardóttir Jónsdóttir eru skráð fyrir aðstoð við útsetningar, texta og lagasmíðar.
Verkið er alls ekki of langt eða of stutt, það rennur virkilega vel og skilur áhorfendur eftir sátta og káta. Ég vil endilega sjá þetta verk flutt í kring um jólahátíðir, og þá helst sjónvörpuðu á RÚV, en ég held að það gæti tengt saman kynslóðir, komið fólki í hátíðaskap og jafnvel opnað á þarfa umræðu um að allir kúki stundum með ógeðslegri lykt.
