Sögur til næsta bæjar: Toppurinn á tilverunni

2. febrúar 2026

Toppurinn á tilverunni

Eftir Ynju Björt Viðar

Þetta er sá tími árs. Alltaf einu sinni á hverju ári íhuga ég að hætta að klippa toppinn minn og safna hári þar til hann er ekki lengur toppur. Sum árin íhuga ég það í nokkrar vikur en önnur ár veltist þessi hugsun um í kollinum í nokkra mánuði og getur heltekið lífið mitt í þann tíma. Í fyrra hótaði ég til dæmis vinum og ættingjum ítrekað að toppurinn skyldi vera skilinn eftir á því ári en svo varð aldrei neitt úr þeim hótunum. Þannig fer það yfirleitt. Það er einfaldlega ekki auðvelt að ákveða að hætta að vera með topp. Fyrir mér er sú barátta nánast ósigrandi og ekki þess virði að ganga í gegnum. Hvað ef ég sé strax eftir því um leið og ég er komin með nægilega sítt hár sem ekki er hægt að skilgreina sem topp? Hvað ef ég gjörbreytist sem manneskja um leið og ég get ekki falið mig bak við hárið sem hylur ennið mitt? 

 

Oft hugsa ég til þess að toppurinn sé sjálfstæð vera og að hann sé einhvern veginn ótengdur restinni af hárinu. Hann er skapmeiri og mjög kröfuharður. Hann þolir ekki þegar ég blæs á hann og reyni að stýra för hans. Það er dagamunur á honum og fleiri dagar sem ganga illa en vel í samvinnu á milli okkar. Ég er ekki viss um að ég hafi skilið samninginn sem ég skrifaði undir þegar ég ákvað að fá mér topp í áttunda bekk. Ung og vitlaus á móti þessari ósamvinnuþýðu þyrpingu af hári. Þá var toppurinn líka bara tvær aðskildar þyrpingar af hári sem neituðu að sameinast. Hárgreiðslukonan lofaði mér að þetta gerðist alltaf fyrst þegar maður fengi sér topp eftir að hafa verið án hans í langan tíma. Ég treysti henni fyrir því en man að þetta var sérstaklega vandræðalegt á þessum aldri, smá eins og ég hefði tekið upp skærin og klippt hann sjálf. Þegar hann lengdist þá þorði ég aldrei að gera neitt í því heldur beið ég of lengi og fór síðan í klippingu eða lét móður mína klippa hann og hélt fyrir augun á meðan (bæði vegna hræðslu og til þess að gleypa ekki litlu hárin). Í raun er það svo fallegt hversu mikið ég og toppurinn höfum gengið í gegnum saman þó að ég sé ekki viss um að hann hafi alltaf verið með mér í liði. 

 

Það er í raun bara bras að vera með topp. Minn er svo óstýrilátur og krefst þess að ég þvoi hann á hverjum degi en þó er ekki víst að hann vilji hlýða eftir hvern þvott. Listinn af kvörtunum sem ég gæti skrifað um toppinn minn er svo langur að hver heilvita maður myndi segja að þetta væri eintómt bull og skipa mér að hætta að vera með topp um leið. En ferlið sem felst í að safna hári er ekki svo auðvelt. Ágæti lesandi, ég hef reynt að safna hári og þá nokkrum sinnum. Það eru ýmisleg ráð þegar maður tekur ákvörðun um að hætta að vera með topp. Helst er að klemma hann aftur með ömmuspennum eða einhverju álíka og bera þar með ennið fyrir alheiminum. Til er ákveðin staðalímynd á þeim sem eru með topp að þeir séu að reyna að fela stórt enni eða eitthvað hræðilegt undir toppnum. Þetta getur auðvitað verið ástæða en hún er ekki mín. Í raun getur maður hugsað um fleiri sem ættu kannski að vera að fela ennið sitt sem ekki eru með topp. Ég tel ennið mitt ekki vera svo ógnarstórt að ég þurfi að fela það. Það sem hræðir mig kannski mest er að sýna fólki ennið mitt sem hefur aldrei séð það áður. Þetta er svolítið eins og þegar fólk var með grímu í Covid og síðan þegar grímuskyldunni lauk og maður sá í fyrsta skipti nef, munn og höku fólks. Manni var örlítið brugðið. Til dæmis gæti einhver sagt: „Vá! Þú ert með augabrúnir!” Toppurinn er að miklu leyti gríma fyrir ennið. Hann er þar af góðri ástæðu. 

 

Það er þó ekki bara það að sýna almenningi ennið sem hræðir mig. Fyrir mér er toppurinn svolítið eins og föt sem þú ákveður að klæða þig í. Toppurinn er minn stíll og hefur verið minn stíll síðan ég var í áttunda bekk. Það mætti segja að ég þekki varla annað. Það sem hræðir mig er að ég muni gjörbreytast ef ég hætti að vera með topp. Sumum finnst þetta kannski yfirborðskennt en ég ætla ekki að ljúga og segja að það séu engar líkur á að ég breytist ef ég hætti skyndilega að vera með topp. Það er örlítið dramatískt að segja að ég muni gjörbreytast en það gætu einhverjar breytingar átt sér stað. Öll mín grunngildi munu vera þau sömu en samt sem áður yrði þetta stór breyting sem gæti fengið mig til þess að sjá eitthvað nýtt og mjög bókstaflega af því að stundum sé ég ekki neitt fyrir toppnum ef ég leyfi honum að síkka of mikið 

 

Því meira sem ég velti mér upp úr því hversu erfitt það er að vera með topp þá skil ég minna og minna af hverju ég gefst alltaf upp á að safna honum. Er það einfaldlega vegna þess að ég hræðist það að ennið mitt fái að líta dagsins ljós eða af því að ég hræðist breytingar? Ég ákvað því að slá inn í leitarvélina Google sem örþrifaráð: Why should you get bangs? og Pros and cons of having bangs. Eins og vænta mátti þá eru helstu ástæðurnar tengdar fegurð, til að mynda getur hártoppur yngt þig um nokkur ár eða dregið fram þína náttúrulega fegurð. Ég ætla ekki að fara að þusa um óraunhæfa fegurðastaðla núna þótt mig langi mikið til þess. Þessi leit hjálpaði lítið enda langar mig til þess að trúa því að þetta margra ára basl við toppinn minn snúist um eitthvað meira en bara fegurð.  

 

Það eru því litlar niðurstöður úr þessum vangaveltum sem ég hef fært niður á blað. Guð má vita hvort ég hætti einhvern tímann að vera með topp eða ekki. Ég hugsa að foreldrar mínir séu bara glaðir að ég neiti ekki að klippa hárið mitt eins og ég gerði í mörg ár þegar ég var yngri. Þá var mér líklega óhugsandi að ég myndi einhvern tímann klippa það, eins og mér finnst óhugsandi núna að ég muni hætta að vera með topp. Ég hugsa yfirleitt ekki svona mikið um toppinn minn enda er ég við það að detta í tilvistarkreppu bara við það að skrifa þennan texta. Þetta er bara sá tími árs, toppur tilvistarkreppunnar.  

 

Ég elska toppinn minn. 

Ynja Björt Viðar nemur íslensku og ritlist við Háskóla Íslands. Hún fæddist á Húsavík en er uppalin í Reykjavík. „Toppurinn á tilverunni“ mætti flokka sem esseyju frekar en smásögu en höfundur biður lesendur um að fá að njóta vafans.
Sögur til næsta bæjar er safn smásagna eftir nemendur í samnefndri smiðju í ritlist við Háskóla Íslands. Sögurnar birtast í samstarfi við Lestrarklefann í fjórar vikur í janúar 2026. Umsjónarmaður verkefnsins er kennari námskeiðsins, Rebekka Sif Stefánsdóttir.

Lestu þetta næst

Hvað er húð?

Hvað er húð?

Gæðablóð er sjálfsævisögulegt verk samið og flutt af þeim Davíð Þór Katrínarsyni, Jónmundi...

Alfa svíkur engan

Alfa svíkur engan

Alfa eftir Lilju Sigurðardóttur er ekki glæpasaga eftir hefðbundnu sniði, en hún fjallar þó á...

Lokkandi rós og dramatík

Lokkandi rós og dramatík

Kammeróperan setur á svið óperuna Carmen eftir franska tónskáldið Georges Bizet í Tjarnarbíó....