Sæmundur fróði Sigfússon var uppi frá 1053 til 1133 og var hann goðorðsmaður og prestur í Odda. Hann er talinn lærðastur maður sinnar tíðar á Íslandi. Öll rit hans eru því miður glötuð en það má ætla að hann hafi ritað ýmislegt, það sem lifir hins vegar hvað sterkast eru þjóðsögurnar um hann sem spruttu upp og festust við nafn hans þó mögulega eigi þær litla stoð í raunveruleikanum. En hver vill raunveruleikann þegar við höfum færi á að hugsa um galdra og skondnar sögur af samskiptum við kölska?
Animato ópera ásamt Þórunni Guðmundsdóttur kynna nýja óperu sem fjallar um ævi Sæmundar fróða og byggir á þessum kostulegu þjóðsögum. Óperan er sýnd í Tjarnarbíó og Ágústa Skúladóttir leikstýrir.
Sjö syndir
Verkinu er skipt í sjö hluta, jafn marga og dauðasyndirnar, en hver kafli er einmitt tileinkaður synd. Þrír kölskar ásækja Sæmund, einn í karllíki, annar í kvenlíki og svo er þriðji barn. Kölski er túlkaður afar skemmtilega af Gunnlaugi Bjarnasyni, Björk Níelsdóttur og Halldóru Ósk Helgadóttur. Hafsteinn Þórólfsson er Sæmundur fróði en með þeim á sviði er stór og mikill hópur söngvara sem bregða sér í hin ýmsu hlutverk.
Það er gaman að rifja upp þessar sögur með þessari lifandi óperu. Þórunn Guðmundsdóttir er enginn nýgræðingur en hún hefur verið að semja óperur á íslensku í um 20 ár. Þetta nýjasta verk hennar er afar skemmtilegt og afar aðgengilegt öllum, burtséð frá þeirra eigin reynslu og upplifunum af forminu. Hér er öllu tjaldað til og sviðsmynd, lýsing og búningar eiga mikinn þátt í að lyfta öllu hærra upp.
Þéttur hljómur
Fyrir það fyrsta að þá er verkið sjálft virkilega vel skrifað og tónlistin sem flutt er af söngvurum og kammersveit er seiðandi og burðamikil. Þá er samsöngur kórsins alveg sérstök unun á að hlusta og hljómurinn þéttur. Túlkunin á þrískiptum kölska var frábær í alla staði og augljóst að búningadeildin skemmti sér vel við sinn part í þeirri sköpun. Gunnlaugur gefur ekkert eftir í leik, mikill kraftur er í Björk og Halldóra Ósk nær fínlegum þræði ókennileika persónu sinnar. Það er í raun ótrúlegt hvað leikurinn er í alla staði sterkur miðað við að hér eru einungis söngmenntaðir einstaklingar í öllum hlutverkum. Hafsteinn var flottur sem Sæmundur og aukaleikarar voru ekki síðri en aðalleikarar í hreyfingum sínum og innileika.
Töfrandi haföldur og skondnir púkar
Sviðshreyfingar í höndum Ágústu og styrk stjórn hennar skín afar vel í gegn og vil ég þar sérstaklega nefna túlkun á heillandi haföldunum, þrælskemmtilegu púkana þrjá og Heklugosið sem brýst fram í stórfenglegum lokahnykk verksins. Búningar og leikmynd í höndum Bryndísar Óskar Þ. Ingvarsdóttur spila þar einnig mikilvægt hlutverk og hvernig fjallið í miðju sviðinu er notað vel í öllum atriðum skapar öfluga sjónræna heild. Þá voru búningarnir sem Gunnlaugur klæddist alveg sérstaklega vel heppnaðir, skerpan í hinu skærrauða móti því svarta og blöndun hins karllæga og þess kvenlega var eftirminnileg og sterk. Ljósahönnunin er einnig stór partur af heildarmyndinni og í því að skapa kynngimagnaða stemningu og var hún afar vel útfærð.
Óhætt er að mæla með óperunni Sæmundi fróða í Tjarnarbíó og er nokkuð ljóst með þessu verki, auk Carmen og La Bóheme að óperuheimurinn á Íslandi blómstrar sem aldrei fyrr. Tjarnarbíó hefur verið að eiga virkilega gott gengi undanfarið og að mínu mati er leikhúsið að tróna yfir hin leikhús landsins með allra áhugaverðasta úrvalið af fjölbreyttum og markverðum sýningum. Sýningarnar þar eru oftast í afar takmarkaðan tíma svo betra er að velja að grípa gæsina frekar en ekki.
